Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Οκτώβριος 2009

Η ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΟΥ «ΟΧΙ»

παιδιά της Ελλάδος

του Αναστάσιου Θεοφιλογιαννάκου, πτυχιούχου ιταλικής φιλολογίας
Αυτές τις μέρες συγκινούμαστε. Δεν επιτρέπεται όμως η καπηλεία των οριακών στιγμών του ανθρώπου. Το ΟΧΙ το πανανθρώπινο των αρχαίων εκείνων πολεμιστών, εκείνου του τραγικού πανάρχαιου χορού της οικουμένης, κυλούσε στο αίμα τους από άγνωστη πηγή, γινόταν χείμαρρος που ως φωνή υδάτων πολλών κατέκλυζε με υπέρλογη ελπίδα τα χαρακώματα του μετώπου και τα βουβά σπίτια της Ελλάδας. Το ΟΧΙ εκείνο δεν υπηρετούσε εθνικιστικές σκοπιμότητες, δεν προσφερόταν ως κεφαλικός δουλικός φόρος σε πολιτικές και ιδεολογικές φατρίες. Δεν πήγαζε από φανατισμό θρησκευτικού τύπου και μισαλλοδοξία. Κυρίως δεν ζητούσε εκδίκηση για άδικη εξωτερική πρόκληση και αιματοχυσία. Προφερόταν με θέρμη και υπερκόσμιο ρίγος από ανθρώπους που στην πλειοψηφία τους δε διέθεταν ψευδεπίγραφη μόρφωση και επιστημοσύνη. Πραγματικά, πολλοί σηκώθηκαν, τις μέρες εκείνες, να πολεμήσουν το Χάρο σαν «έτοιμοι από καιρό» με την ευκολία αρχαίων διαχρονικών πολεμιστών. Μπήκαν με άνεση και χωρίς περίσκεψη στον δίκαιο αγώνα, όταν όλος ο κόσμος ήταν αγκυλωμένος είτε από την ευζωία και τον υλισμό, είτε από θηριώδη ιδεολογικο-πολιτικά σχήματα και ολοκληρωτικά καθεστώτα, είτε από «δημοκρατικά» και «φιλελεύθερα» κατεστημένα με αποικιοκρατικά ερείσματα.
Καλούμαστε σήμερα και πάλι να προσεγγίσουμε με απορία και θαυμασμό τους νεκρούς που πότισαν με το αίμα τους το δέντρο της Ελευθερίας μας – και να μνημονεύσουμε την άσημη ζωή τους που μεταγγίζει νόημα, σκοπό και Λόγο στο μάταιο, ισοπεδωμένο, θορυβώδη και απαραμύθητο δικό μας βίο. Οι πιο αιχμηρές στιγμές στην καρδιά της ανθρωπότητας είναι οι ακροτελεύτιες εκείνων που δεν έχουν «ώδε μένουσαν πόλιν» και δεν εντάχθηκαν ή δεν κατηγοριοποιήθηκαν σε κοσμικά σχήματα.

Δε θα ξαστοχούσαν τα φύλλα του φθινοπώρου
αφήνοντας γυμνά τα δέντρα στον τρόμο του χειμώνα
Δε θα ξαστοχούσαν τα χελιδόνια που έφυγαν νωρίς
εγκαταλείποντας το ρημαγμένο τόπο
Δε θα ξαστοχούσαν οι σφαίρες που καρφώνονταν
στις καρδιές των μητέρων
Δε θα ξαστοχούσαν τα βήματα που ακολουθούσαν
το Σταυρό
Δε θα ξαστοχούσαν εκείνοι που έμαθαν να υμνούν επάξια
τη Μαρία, την Ανύμφευτη Νύμφη
Δε θα ξαστοχούσε το αίμα που άχνιζε στην πέτρα
όπως το ζεστό ψωμί
Δε θα ξαστοχούσε το ΟΧΙ που άνθιζε
στα παγωμένα χείλη των καταπονημένων στρατιωτών
Δε θα ξαστοχούσε η ανατολή
και το άτι το λευκό που έτρεχε με ορμή στον γκρεμό
χωρίς να ξέρει

Μόνο ο Χάρος θα ξαστοχούσε
ο Χάρος που γνώριζε
ο αναρίθμητος εχθρός
ο αλάνθαστος σκοπευτής.

Advertisements

Read Full Post »

apoxairetismos-manas

του ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΑΛΦΑ

«Κάτου απ’ το χώμα, μες στα σταυρωμένα χέρια τους

κρατάνε της καμπάνας το σκοινί – προσμένουνε την ώρα,

δεν κοιμούνται, δεν πεθαίνουν,

προσμένουν να σημάνουν την ανάσταση»

Γιάννης Ρίτσος, Ρωμιοσύνη

Ένα ακόμη χαρακτηριστικό παράδειγμα της «κρίσης ταυτότητας» που διαπερνά το σύγχρονο ελληνικό σχολείο είναι αυτό της διαχείρισης του ζητήματος των «εθνικών επετείων». Του τρόπου, δηλαδή, ανάγνωσης, ανάμνησης και ερμηνείας ιστορικών γεγονότων καθοριστικής σημασίας για την εθνική και κοινωνική επιβίωση-συνέχεια του λαού μας. Σε όποιον κινείται εντός της σχολικής πραγματικότητας είναι ολοφάνερη η αμηχανία και η αφασία που χαρακτηρίζει τις σχολικές επετείους των εθνικών μας γιορτών: αγχωτικό καθήκον, άχαρη εθιμική υποχρέωση, επαχθής εξακολουθητικός ευτελισμός των «ιδανικών» που κανείς πια δεν πιστεύει…

Στο επίκεντρο των σχετικών συζητήσεων ανακυκλώνεται αναπόφευκτα η έννοια και το περιεχόμενο του «έθνους»: η ιστορική και υλική του υπόσταση, η συμβολική και πολιτισμική του νοηματοδότηση. Το επίδικο του «έθνους» εξαιρετικά πολυσύνθετο από την ίδια του τη φύση. Πληθώρα  ιστορικών, πολιτικών, κοινωνικών και ιδεολογικών προβολών ερίζουν για τον (καθ)ορισμό του «έθνους» και φορτίζουν με οξύτητα το κλίμα και τον χαρακτήρα των «εθνικών επετείων». Στις γραμμές που ακολουθούν επιχειρείται  μια συνοπτική-σχηματική (και γι’ αυτό αναγκαστικά  γενικευτική) παρουσίαση δύο κυρίαρχων προσεγγίσεων του νοήματος των εθνικών γιορτών όπως αυτές εκδηλώθηκαν διαχρονικά στο εκπαιδευτικό μας σύστημα.

Το έθνος ως φετίχ

Στην εκδοχή αυτής της προσέγγισης δεσπόζει η υπεριστορική και αναχρονιστική αντίληψη για το έθνος που έλκει τις ρίζες της στη μεταπολεμική Ελλάδα και διατρέχει όλη την χρυσή εποχή της «εθνικοφροσύνης» μέχρι την πτώση του πραξικοπήματος των συνταγματαρχών. Με αξονικό ιδεολόγημα τον «ελληνοχριστιανισμό» διαχώριζε τους Έλληνες, φυλάκιζε, εξόριζε, εξόντωνε ηθικά και φυσικά τους αντιπάλους της. Στις κρίσιμες εθνικά στιγμές, αν δεν επέλεγε την «αυτοεξορία», συμμαχούσε με τους κατακτητές σε κατοχικές κυβερνήσεις, επάνδρωνε τάγματα ασφαλείας, εξέτρεφε στα σπλάχνα της δοσίλογους και καταδότες και στο τέλος επέστρεφε ως αυτόκλητος σωτήρας στην πατρίδα εγκαθιδρύοντας «δημοκρατίες» που στην ανάγκη μεταλλάσσονταν σε… δικτατορίες. Είναι η παράταξη των  «επαγγελματιών του έθνους», των «ελλαδεμπόρων», που από πολύ νωρίς και με τόση ευκρίνεια διέκρινε ο γνήσια ελληνοπρεπής και ορθόδοξος Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, γράφοντας ότι «μεταξύ όλων των επαγγελμάτων, εις όλον το Γένος, περνά εξόχως το επάγγελμα της θρησκείας, καθώς και το του πατριωτισμού» (Ο Διδάχος).

Η παράδοση των μεγάλων λόγων και των τραγικών ιστορικών ευθυνών, που ιδιοποιούνταν ιδιοτελώς τις θυσίες των αγωνιστών και τα σύμβολα ενότητας του λαού μας. Πουλούσε εργολαβικά τον πατριωτισμό και την πίστη των Ελλήνων και αγόραζε κυριαρχία και εξουσία με τη συνδρομή των ξένων τοποτηρητών της. Γιόρταζε στο σχολείο τις εθνικές γιορτές (μέχρι τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης) με μιαν αφόρητη πατριδοκάπηλη ρητορεία, με αυτάρεσκους εθνοφυλετικούς δεκάρικους, αποκρύβοντας σελίδες του σκοτεινού της παρελθόντος και διασύροντας ηλιθιωδώς κάθε αίσθημα γνήσιας φιλοπατρίας, σεβασμού και αγάπης για τη μακραίωνη πολιτιστική ιδιοπροσωπία των Ελλήνων. Φανατικά και αυτιστικά κλειστοφοβική, περιχαράκωνε τα οράματα και τις αξίες του οικουμενικού Ελληνισμού στα όρια ενός παρασιτικού και μεταπρατικού ελλαδισμού. Αυτή η «παράδοση» ξεψύχησε μέσα στη γραφικότητα και την ανυποληψία της. Στα σχολειά μας, δεν τη συναντά πια κανείς  σήμερα, εκτός από κάποια θλιβερά απομεινάρια στο διάκοσμο και την αισθητική των σχολικών γιορτών που μάλλον δεν απασχολούν πλέον κανέναν.

Το έθνος ως ταμπού

Στα χρόνια της Μεταπολίτευσης μια άλλη προσέγγιση του «εθνικού» σε πλήρη αντίστιξη με την προηγούμενη, αργά αλλά σταδιακά, επεδίωξε και πέτυχε τη ρεβάνς έναντι της εθνοκαπηλίας. Μετά το πέρας του «σοσιαλιστικού» αμοραλισμού της «αλλαγής» («Έξω από το ΝΑΤΟ»!) δημιουργήθηκαν οι κατάλληλες εγχώριες και διεθνείς συνθήκες (κατάρρευση υπαρκτού σοσιαλισμού, έκρηξη παγκοσμιοποίησης, κρίση πολιτικής κ.ά.) για τη γέννηση και την ανάπτυξη μιας εθνομηδενιστικής κουλτούρας η οποία σήμερα κατακλύζει παντοδύναμη την κυρίαρχη πολιτική, τη διανόηση, την τέχνη και τα μέσα ενημέρωσης. Ένα ευρύ μέτωπο δυνάμεων  του «εκσυγχρονισμού» που συσπείρωσε τις ελίτ των δύο μεγάλων κομμάτων εξουσίας με αιχμή του δόρατος την «ανανεωτική» αριστερά του διεθνισμού (δίχως έθνος!) και του κοσμοπολιτισμού (με συμπλεγματική αποστροφή στο γηγενή πολιτισμό!) σε ρόλο οργανικού διανοουμένου. Στο εξής κάθε βιωματική αναφορά στις αξίες της πατρίδας, της παράδοσης και του πολιτισμού που γέννησε στη διαχρονία της, θα λοιδορείται κυνικά, θα χλευάζεται προκλητικά. Και οι ευαισθησίες μας θα αντιμετωπίζονται ως political correct όταν θα αφορούν την εκστρατεία διάσωσης του ιβηρικού λύγκα, για παράδειγμα, που απειλείται με εξαφάνιση· ενώ θα στοχοποιούνται απροκάλυπτα όταν θα αφορούν την πολιτιστική συρρίκνωση λαών, εθνών και παραδόσεων. Θα συκοφαντείται εκ προοιμίου κάθε αναφορά στο έθνος και όποιος θα διακατέχεται από ανάλογες ανησυχίες θα στιγματίζεται αυτόχρημα ως «εθνικιστής». Αν μάλιστα κανείς αποτολμήσει  και επικαλεστεί την  παράδοση του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ, του Άρη Βελουχιώτη και της Εθνικής Αντίστασης (εκπληκτικά μοναδική συνάρθρωση αιτημάτων εθνικής απελευθέρωσης και κοινωνικής χειραφέτησης με πάνδημη αποδοχή) τότε κακό του κεφαλιού του… Τα εγγόνια των εξόριστων και των αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης, πρώην κομμουνιστές και νυν «εκσυγχρονιστές», που συνωστίζονται τώρα στους προθαλάμους της εξουσίας, διψούν για προγραφές…

Αναθεώρηση της Ιστορίας, αναψηλάφηση των στερεοτύπων του «εθνικού φαντασιακού», υπέρβαση του «εθνοκεντρισμού» και μια σειρά άλλων υψηλών επιδιώξεων, το κύριο μενού του μεταρρυθμιστικού προγράμματος στο σύνολο των βαθμίδων της δημόσιας εκπαίδευσης, με στόχο να αποβάλουμε τον εθνικιστή εαυτό που κρύβουμε μέσα μας. Να ενοχοποιηθεί τελικώς στη συνείδηση του λαού μας το έθνος και η εθνική μας κληρονομιά αδιακρίτως (και όχι μόνο η εθνικιστική παραφθορά τους), δηλαδή ο τρόπος που γεννιόμαστε, τρώμε, μιλάμε, χορεύουμε, ερωτευόμαστε, πιστεύουμε, τραγουδάμε, κλαίμε, γελάμε, μαλώνουμε, πεθαίνουμε… τα τόσο κοινά σε όλους τους ανθρώπους, και ταυτόχρονα τόσο ξεχωριστά σε κάθε λαό.

Ποιος να γιορτάσει…

Από τη μια, η εθνοκάπηλη κενολογία. Κουράστηκε και η ίδια. Δεν αντέχει πια τον εαυτό της. Δεν πείθει πια κανέναν. Ξεθύμανε… Κιτρινισμένα και αραχνιασμένα στους τοίχους των σχολείων χάσκουν τα πορτρέτα των εθνικών αγωνιστών μας. Τους εγκατέλειψαν οι πάντες. Και αυτοί ακόμη οι ορκισμένοι υπερασπιστές τους, οι επίγονοι της «εθνικοφροσύνης», αναζητούν πλέον νέα, πιο ελκυστικά πρότυπα για τη νεολαία, στο χώρο του θεάματος (Ψινάκης) και του ελαφρολαϊκού τραγουδιού (Σαρρή). Από μια τέτοια φαιδρή εκδοχή «πατριωτισμού» κινδυνεύουμε μάλλον περισσότερο…

Από την άλλη, ο χορός των αναθεωρητών και της προσαρμογής στις …απαιτήσεις των καιρών. Εξυπνότεροι ή μάλλον πονηρότεροι ετούτοι. Την Εθνική Αντίσταση τη βάφτισαν «αντιπολεμικό κίνημα των λαών!» (sic). Αντιμιλιταριστικός ακτιβισμός στις οροσειρές της Πίνδου δηλαδή, με λίγο ράφτινγκ στα διαλείμματα για να μην αμελούμε και την οικολογική διάσταση της σύγχρονης εκπαίδευσης…  Το διακύβευμα για τους λαούς δεν είναι πια το ελεύθερο, το ανυπότακτο φρόνημα. Η «ειρήνη» είναι ενός χυδαίου υλισμού, το κατά κεφαλήν εισόδημα, ο δείκτης της αγοραστικής δύναμης των μαζών.  Μην καταπονείτε λοιπόν τα παιδιά με πληκτικά «νεκρόφιλες» τελετές που δεν πιστεύετε, βάλτε τους να δουν γλυκερές αντιπολεμικές ταινίες που καταλήγουν σε αισθηματικά ειδύλλια! Για να μαθαίνουν πως οι εθελόδουλοι χωρίς αντίσταση και επανάσταση θα επιβιώσουν, χωρίς εκούσιο συμβιβασμό πάνε χαμένοι…

Θαμμένος ζωντανός ο αληθινός εαυτός μας!

Εθνοκάπηλοι και εθνομηδενιστές σκότωσαν την ψυχή μας. Πλήγωσαν τις ευαισθησίες, την περηφάνια του λαού μας. Κάντε μια βόλτα στα σχολειά μας… «να ζεις τον θάνατό σου για τους άλλους,  δεν έχει τέτοιο επάγγελμα εδώ»! Ο σπόρος όμως δεν πήγε χαμένος. Θαμμένο στη γη μας το Σώμα της Αντίστασης. Κάποτε θα καρπίσει, αφού «δεν κοιμάται, δεν πεθαίνει, προσμένει την ανάσταση». Μιας «ελληνικότητας» που διαλέγεται ευρύχωρα στον κόσμο με ολάκερη τη Σάρκα της: τις ιδέες, τις αισθήσεις και τα βιώματά της.

Read Full Post »

mare-libri

Συνέντευξη του Θ. Παντούλα στο περιοδικό » Σύμβουλος Υγείας» για το Βιβλίο

Ένα από τα πρώτα θύματα της οικονομικής κρίσης και … των νέων τεχνολογιών είναι το βιβλίο. Εκδοτικοί κολοσσοί, στο εξωτερικό αλλά και μικρότερης κλίμακας εκδοτικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα ρευστότητας αλλά και αμηχανίας μπροστά στην αδυναμία τους να διαχειριστούν την καταστρατήγηση των πνευματικών και εμπορικών δικαιωμάτων τους στο διαδίκτυο. Μ’ αυτές τις αφορμές συναντήσαμε τον Θεόδωρο Παντούλα, έναν άνθρωπο που από διάφορες θέσεις υπηρετεί, εδώ και χρόνια, τον χώρο του βιβλίου και της δημοσιογραφίας. Ήταν, για λόγους που δεν μας έκρυψε, περισσότερο οργισμένος παρά ανήσυχος. Διαβάστε τους…

Είστε νεοελληνιστής. Επιλέξατε όμως να ασχοληθείτε με την έκδοση και την διακίνηση βιβλίων. Έχετε μετανιώσει;

Βεβαίως. Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες το ποσοστό αναγνωσιμότητας ξεπερνά το 30%. Σε εμάς παραμένει σε μονοψήφια νούμερα. Κατά συνέπεια η επιβίωσή μας είναι ένας συνεχής αγώνας για μια πίττα που την μοιράζονται πολλοί αλλά την τρώνε σχεδόν μόνο οι μουσαφιραίοι.

Υποθέτω ότι εννοείτε τους εκδότες εφημερίδων, που δωρίζουν και βιβλία στους αναγνώστες τους. Οι προσφορές τους όμως δεν βοηθούν τελικά να πλησιάσει ο αναγνώστης τον κόσμο του βιβλίου;

Είναι λιγότερο ευγενή τα κίνητρά τους. Οι άνθρωποι αυτοί λειτουργούν παντελώς πειρατικά, σε συνθήκες αθέμιτου –και όχι ελεύθερου- ανταγωνισμού. Κατ’ αρχήν δεν είναι εκδότες. Είναι εργολάβοι του ελληνικού δημοσίου που έχουν εμπλακεί στον χώρο των Μ.Μ.Ε. με αποκλειστική φιλοδοξία να επιβιώσουν επαγγελματικά δια της χειραγώγησης. Τα «δωρεάν» βιβλία ουσιαστικά απαξιώνουν το προϊόν. Το ίδιο δεν έκαναν με τα CD; Ευτελίζουν τα προϊόντα πολιτισμού (μουσική, κινηματογράφος, βιβλίο) επειδή το δικό τους προϊόν από μόνο του δεν τραβάει.

Χωρίς έγνοια και γνώση όμως δεν δημιουργείς αναγνώστες. Αρπαχτή κάνουν οι άνθρωποι με της πλάτες της Πολιτείας που αρνείται να τους ελέγξει!

Ως συγγραφέας συμμετείχατε στο πρόγραμμα του ΕΚΕΒΙ για τις λέσχες ανάγνωσης. Υπήρξε ανταπόκριση;

Όχι. Οι άνθρωποι που εντάχθηκαν σε αυτές τις λέσχες –τουλάχιστον αυτοί που εγώ γνωρίζω- ήταν ήδη συστηματικοί αναγνώστες. Δεν δημιουργήθηκαν νέοι. Το ότι μοιράζονται τις αναγνωστικές τους εμπειρίες είναι θετικό βεβαίως αλλά μέχρι εκεί.

Ο ρόλος της πολιτείας στην προαγωγή του βιβλίου ποιος θα …

Το βιβλίο, ο πολιτισμός γενικότερα, είναι το κερασάκι στην τούρτα και όχι η ειλικρινής προτεραιότητα για την πολιτεία και τον πολιτικό κόσμο. Εγκαινιάσαμε το μουσείο της Ακροπόλεως των Αθηνών και εισέτι αγνοούμε, ως πολίτες, τι στοίχισε! Ποτέ δεν υπήρξε πραγματικό ενδιαφέρον. Αρχοντοχωριατιά βεβαίως. Το βλέπετε και στα ζητήματα της Παιδείας, που είναι προϋπόθεση οποιασδήποτε πολιτιστικής άνθισης. Απουσιάζει παντελώς η Παιδεία, θριαμβεύει η παραπαιδεία κι εμείς κουβεντιάζουμε στα σοβαρά την ελεύθερη είσοδο στα πανεπιστήμια. Να παράγουμε περισσότερους αγράμματους πτυχιούχους! Αυτή είναι η επιλογή μας.

Υπάρχει κίνδυνος από την εμφάνιση του ηλεκτρονικού βιβλίου;

Δεν είμαι ο πιο κατάλληλος για να απαντήσει σε αυτή την ερώτηση. Τολμώ όμως να διατυπώσω μια εκτίμηση ότι άμεσα κίνδυνος δεν υπάρχει κι όσο υπάρχουν εκδότες με τυποτεχνικό μεράκι και συγκρότηση δεν νομίζω ότι –βραχυπρόθεσμα τουλάχιστον- θα υπάρξει. Από την άλλη, ειλικρινά, δεν μπορώ να προβλέψω πως θα λειτουργήσουν οι νεώτεροι. Σε ότι με αφορά δεν είμαι τεχνοφοβικός, χρησιμοποιώ τις δυνατότητες της τεχνολογίας αλλά τις υψηλές θερμοκρασίες της λογοτεχνίας τις εισπράτω μόνο εντύπως –πιθανώς είμαι και παλιομοδίτης…

Τι γίνεται με το διαδίκτυο και τα πνευματικά δικαιώματα;

Εδώ υπάρχει πρόβλημα. Μπορεί ο καθένας να εκμεταλλεύεται τον πνευματικό σου κόπο χωρίς να λογοδοτεί σε κανέναν. Και ειλικρινά δεν αντιλαμβάνομαι εν ονόματι ποιας πνευματικής ελευθερίας δικαιολογούνται οι λογοκλοπές; Πώς θα ζήσουν οι άνθρωποι που βιοπορίζονται παράγοντας ένα έργο το οποίο ορισμένοι το διακινούν ερήμην των δημιουργών δωρεάν; Θυμώνω πολύ με αυτό. Και το ψωμί αγαθό είναι αλλά κανείς δεν παρακάμπτει τον αρτοποιό. Έχω αντιμετωπίσει περιπτώσεις που αναπαράγονται κείμενα δικά μου ή συνεργατών μου –βιβλία ολόκληρα!- χωρίς να αναφέρεται καν η πηγή της αναδημοσίευσης! Δεν πρόκειται για αντιδεοντολογική αήθεια αλλά για απροκάλυπτη αλητεία την οποία είμαι αδύναμος να αντιμετωπίσω.

Γιατί δεν προσφεύγετε στην δικαιοσύνη;

Εκτιμώ το χιούμορ σας αλλά δεν μου περισσεύει ούτε χρόνος ούτε χρήματα για να εμπλακώ σε μια χρονοβόρο περιπέτεια που θα με δικαιώσει –αν με δικαιώσει- μετά από χρόνια.

Εκδίδετε ένα περιοδικό –το manifesto- που παρεμβαίνει στην πολιτική και πολιτιστική πραγματικότητα. Είστε ικανοποιημένος από την ανταπόκριση;

Τηρουμένων των αναλογιών ναι. Εμείς επιλέξαμε να είμαστε ένα ανεξάρτητο έντυπο και εξ αρχής δηλώσαμε ότι δεν επιθυμούμε να επιδοτηθούμε. Δεν έχουμε εξαρτήσεις κι αυτό μας επιτρέπει να κάνουμε, ίσως, λάθη αλλά να μην κάνουμε εκπτώσεις. Το τίμημα αυτής της επιλογής το καταβάλουμε από κοινού με τους αναγνώστες μας, που παρά τις δυσκολίες διακίνησης του περιοδικού μας στηρίζουν ποκιλοτρόπως.

Υπάρχει διαφορά του αναγνωστικού κοινού μεταξύ κέντρου και περιφέρειας;

Βεβαίως. Όσοι κατοικούν στην υδροκέφαλη πρωτεύουσα έχουν μια έπαρση σε αντίθεση με τους επαρχιώτες, που όταν δεν έχουν το σύμπλεγμα του επαρχιώτη, έχουν μια αρχοντιά στο φέρσιμό τους και επιλέγουν τα βιβλία τους με κριτήρια σοβαρότερα από τον συρμό.

Πως μπορεί να βελτιωθεί η κατάσταση.

Ειλικρινώς δεν γνωρίζω. Εάν όμως συνεχίσουμε να προάγουμε έναν τύπο ανθρώπου όπου μοναδική του έγνοια είναι η αέναος κατανάλωση τότε το βιβλίο θα είναι περιττό.

Read Full Post »

stati-uniti-d'america

του Χρήστου Γιανναρά

Eρώτημα δημοσκοπικής περιέργειας (δηλαδή ανάγκης για ρεαλισμό ατομικού και συλλογικού προσανατολισμού):

Ποιο ποσοστό ψηφοφόρων στην Ελλάδα σήμερα επηρεάζεται στην εκλογική του προτίμηση από τη στάση των κομμάτων στα λεγόμενα «εθνικά θέματα»; Πόσες ψήφους έχασε ο αρχηγός του σοσιαλεπώνυμου «κινήματος», επειδή, πριν από πέντε χρόνια, υπεράσπισε και προπαγάνδισε το «Σχέδιο Ανάν»; Πόσες ψήφους έχασε ο αρχηγός της Νέας Δημοκρατίας, επειδή βουβός, άτολμος και άνευ όρων, υπέγραψε την έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων της Τουρκίας με την Ευρωπαϊκή Ενωση; Πόσοι από τους πολίτες του ελλαδικού κράτους έχουν υποψιαστεί ότι η υπερψήφιση της Πλεκτάνης Ανάν θα σήμαινε για τον Ελληνισμό μια δεύτερη, αυτοπροαίρετη Μικρασία στην Κύπρο; Πόσοι καταλαβαίνουν ότι η στιγμή που κρινόταν η (πολυπόθητη για τον Ερντογάν) έναρξη ενταξιακών διαπραγματεύσεων, ήταν και μοναδική δυνατότητα να απαιτήσει η Ελλάδα, από θέσεως ισχύος, την άρση του casus belli και τη δέσμευση της Τουρκίας για σεβασμό των ελληνικών συνόρων στη θάλασσα, στον αέρα, στην ξηρά;

Τα κόμματα μάλλον θα έχουν δημοσκοπικά τεκμηριωμένες απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα. Αλλιώς δεν εξηγείται η προκλητική αποσιώπηση των «εθνικών θεμάτων» στην προεκλογική ρητορεία και συνθηματολογία (όσες αναφορές υπήρξαν ήταν περιθωριακές, αφορούσαν διαχειριστικά παραπτώματα). Τα κομματικά επιτελεία έχουν τη σιγουριά πως, αν αύριο, σε μια «ειρηνική διευθέτηση» υπό την αιγίδα του ΝΑΤΟ, ο Ελληνισμός παραιτηθεί από κάθε αξίωση (δικαιωμένη με δεκάδες αποφάσεις του ΟΗΕ), στην πανάρχαια ελληνίδα γη της βόρειας Κύπρου, αν δεχθεί μοιρασιά του Αιγαίου και της δυτικής Θράκης, η εκλογική συμπεριφορά των ελλαδιτών ψηφοφόρων δεν πρόκειται να αλλάξει, οι κομματικές προτιμήσεις δεν θα μεταβληθούν.

Γενική εντύπωση είναι ότι τα «εθνικά θέματα» οπωσδήποτε συγκινούν μεγάλη μερίδα (ίσως την πλειοψηφία) του πληθυσμού. Αλλά μέχρις εκεί. Η συγκίνηση είναι μόνο συναισθηματική, επιδερμική, δίχως συνέπειες στην πολιτική συμπεριφορά. Τα πρόσωπα που θα επωμισθούν ό,τι το Σύνταγμα αποκαλεί «έσχατη προδοσία», θα επανεκλεγούν με κάθε άνεση στο ελλαδικό Κοινοβούλιο.

Μια σοβαρή δημοσκόπηση θα μπορούσε να διερευνήσει, ώς πού φθάνουν τα όρια της συναισθηματικής ευαισθησίας των ελλαδιτών ψηφοφόρων, πότε ο ενδοτισμός ή η πρακτόρευση ξένων συμφερόντων θα ξεπερνούσαν τα όρια της ανοχής των ψηφοφόρων. Αν, λ.χ., η παραχώρηση του Καστελλόριζου, της Λήμνου, της Μυτιλήνης θα είχε ως αντάλλαγμα να ρεύσουν θαυμαστά «πακέτα» οικονομικών παροχών, τι θα προέκριναν οι ελλαδίτες ψηφοφόροι; Αν, τελικά, είχε να επιλέξει ο Ελλαδίτης ανάμεσα στην ελευθερία με πόλεμο ή στην «ειρήνη» (γράφε: καταναλωτική πλησμονή) με δουλεία, τι θα αποφάσιζε μόνος, μυστικά, πίσω από το παραβάν;

Στην τελευταία προεκλογική περίοδο οι υποψήφιοι πρωθυπουργοί μας μιλούσαν μόνο και αποκλειστικά για λεφτά, μόνο για οικονομία, δηλαδή, όπως μιλάει το ΚΚΕ και ο ΣΥΡΙΖΑ, ωσάν οι άνθρωποι να είμαστε βουλιμικά ανδράποδα και οι ορίζοντες της ζωής μας να τελειώνουν στο πορτοφόλι. Μήπως κάτι ξέρουν οι πολιτικοί μας αφεντάδες, που οι δημοσκοπήσεις το αποκρύβουν από εμάς, την πλεμπάγια; Χρόνια τώρα τους ακούμε να αναμηρυκάζουν μηχανικά ότι «δεν αμφισβητούμε τον πατριωτισμό κανενός». Αλλά ούτε και διανοούνται να μας εξηγήσουν: τι διαφέρει σήμερα ο πατριωτισμός από την άλογη προσκόλληση του «φίλαθλου» κρετίνου σε μια ποδοσφαιρική ομάδα, κερδοσκοπική ΠΑΕ.

Πατρίδα ονόμαζαν κάποτε οι άνθρωποι τη γη (το χώμα και το τοπίο) όπου γεννήθηκαν, εντάχθηκαν σε οικογένεια και σε κοινότητα, πήγαν σχολειό, έζησαν την εκκλησιά, δηλαδή τη Γιορτή, ψηλάφησαν αισθητά την Ιστορία, άσκησαν τον δημιουργικό τους μόχθο, έθαψαν αγαπημένους νεκρούς. Σήμερα αυτή η πατρίδα δεν υπάρχει, μια τίμια και ευφυής δημοσκόπηση θα το πιστοποιούσε άμεσα. Για τα εννέα δέκατα του πληθυσμού που ζουν στις πανομοιότυπες, απρόσωπες, τάχα και πόλεις του ελλαδικού οικιστικού πρωτογονισμού, η ελληνικότητα είναι κρατική υπηκοότητα, τίποτε άλλο. Σώζεται ακόμα ένα φθίνον γλωσσικό ιδίωμα, μια ρητορική και ευτελισμένη «εθνική ιδεολογία», κάποιο φολκ-λορ γραφικών ιδιαιτεροτήτων.

Το κυριότερο, όμως, είναι ότι η ελληνική κρατική υπηκοότητα σήμερα βιώνεται σαν μοιραία, εκ γενετής αναπηρία. Το ελληνώνυμο κράτος προξενεί στους πολίτες του, ακατάπαυστα, οργή, ντροπή, αηδία, πνιγμό. Το διαφεντεύουν μαφίες ασύδοτων συμφερόντων με προσχηματικές ετικέτες κομμάτων, συνδικάτων, δημόσιων οργανισμών, ιδρυμάτων κοινής ωφέλειας. Κράτος τύραννος του πολίτη, βασανιστής, όχι υπηρέτης του, όπως θα όφειλε. Το ενδεχόμενο νοσηλείας σε νοσοκομείο, εφιάλτης. Το σχολειό και το πανεπιστήμιο των παιδιών του, σε παρακμιακή αθλιότητα αγιάτρευτη. Η αγορά όπου θα παλαίψει για το ψωμί του, αρένα ληστρικής κερδοσκοπίας. Η δημοσιοϋπαλληλία εκβιάζει γκανγκστερικά για να «λαδωθεί». Ολα, τα πάντα, κάνουν τον πολίτη να νιώθει αντίπαλος με τον τόπο του, αντίδικος με την «πατρίδα» του.

Να τολμούσε κάποια δημοσκόπηση το ανυπόφορο ερώτημα: Με ποια λογική να υπερασπίσει ο Ελλαδίτης αυτό το γελοίο κράτος, αν χρειαστεί; Να πολεμήσει, να διακινδυνεύσει τη ζωή του, για να υπερασπίσει τι; Τη γλώσσα, που πρώτοι οι άρχοντες την ατιμάζουν ατιμώρητα και την καταστρέφουν μεθοδικά με τις εκπαιδευτικές τους «μεταρρυθμίσεις»; Την Ιστορία και τον πολιτισμό των προγόνων που επίσημα οι πρακτορίσκοι κατασυκοφαντούν στα σχολικά βιβλία; Το κάλλος της γης, που λιμασμένοι για εύκολο πλούτο κρατικοί «λειτουργοί» το παραδίδουν σε εμπρηστές οικοπεδοφάγους και σε βάνδαλους τουριστικούς ατζέντηδες; Τι το ελληνικό να υπερασπίσει ο «έλλην υπήκοος» σήμερα ρισκάροντας τη ζωή του; Αυτή τη δημοσκόπηση θα έπρεπε να την έχουν προ πολλού παραγγείλει οι αξιωματούχοι της Εθνικής Αμυνας.

Το ερώτημα στην αρχή της επιφυλλίδας ήταν ρητορικό. Οι εκλογές στις 4 Οκτωβρίου 2009 απέδειξαν περίτρανα ότι τα λεγόμενα «εθνικά θέματα» είναι το τελευταίο που απασχολεί τον ελλαδίτη ψηφοφόρο μπροστά στην κάλπη. ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ δικαιώθηκαν θριαμβικά: οι ορίζοντες ζωής για την ελλαδική κοινωνία σήμερα τελειώνουν στο πορτοφόλι. Το κόμμα, που επίσημο όραμά του είναι ο Σταλινισμός, καταξιώθηκε ως τρίτη πολιτική δύναμη στη Βουλή, και το κόμμα που επίσης επίσημα προπαγανδίζει και οργανώνει την κατάλυση της έννομης τάξης, βραβεύτηκε με δεκατρείς έδρες, παρά τα καραγκιοζιλίκια της φτήνιας των διαπληκτισμών στο εσωτερικό του.

Με το ανυπόκριτο της αφέλειας που χαρακτηρίζει την αμερικανική νοοτροπία, η Ουάσιγκτον έσπευσε να εκφράσει τη χαρά της για το εκλογικό αποτέλεσμα. Πραγματικά, ήταν θρίαμβος να κατορθωθεί η μεταστροφή μιας τόσο εντυπωσιακής πλειοψηφίας, με προκλητική την απουσία στοιχειωδών έστω ερεισμάτων λογικής, επιχειρημάτων και εγγυήσεων σοβαρότητας. Σε κοινωνίες με πολύ χαμηλή στάθμη κατά κεφαλήν καλλιέργειας πρέπει να είναι πολύ εύκολη η χειραγώγηση των ενορμήσεων της μάζας.

Το θετικότερο που προκύπτει από αυτές τις εκλογές, είναι η ελπίδα να διαλυθεί πια τελεσίδικα το ασπόνδυλο, δίχως πίστη και στόχους κόμμα της Νέας Δημοκρατίας. Η ελληνική κοινωνία χρειάζεται έναν ριζικά διαφορετικό εκφραστή της θέλησής της να ξαναβρεί τον δυναμισμό και την αρχοντιά του ονόματός της: Να ξαναστήσει κράτος λειτουργικό, να κερδίσει ποιότητα ζωής και διεθνή αξιοπρέπεια αξιοποιώντας την ετερότητα της πρότασης πολιτισμού που κομίζει.

Καθημερινή 11/10/09

Read Full Post »

Η ΠΟΛΗ ΩΣ ΠΡΟΚΛΗΣΗ

rifiuti - atene

του Δημήτρη Αγγελή

Η γένεση της δημοκρατίας συμβαδίζει ιστορικά με την εμφάνιση στο προσκήνιο του δημόσιου χώρου, ο οποίος δεν θα πρέπει να εκλαμβάνεται μόνο στη μεταφορική του σημασία, ως κοινότητα δηλαδή με υψηλό πνευματικό επίπεδο, αλλά πρωτίστως στην κυριολεκτική του: ο δημόσιος χώρος είναι η ίδια η πόλη που με την αρχιτεκτονική της διαρρύθμιση λειτουργεί ως ανοικτή πρόσκληση διαλόγου για τη συμμετοχή όλων στα κοινά. Εξάλλου, η μετάβαση στο δημοκρατικό πολίτευμα συντελέστηκε σταδιακά, από τον 8ο αιώνα και μετά, με την συμβολική «κάθοδο» της εξουσίας από το περίκλειστο ανάκτορο-φρούριο, όπου η βασιλική ισχύς περιβαλλόταν από μια ιερατική αχλύ, ες μέσον της πόλεως, στην αγορά, σ’ έναν τόπο όπου όλοι απείχαν εξίσου απ’ αυτόν, ώστε κανείς πλέον να μην μπορεί να ιδιοποιηθεί την εξουσία. Έτσι, τον 5ο π.Χ. αιώνα, ο χώρος της δημόσιας ανταλλαγής προϊόντων γίνεται και χώρος δημόσιας αντιπαράθεσης επιχειρημάτων για όλα τα ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος, γι’ αυτό και οι πολιτικοί αναφέρονται στα περισσότερα κείμενα ως «ρήτορες», επειδή ακριβώς διακρίνονταν για την τέχνη της πειθούς. Μάλιστα, η παρακμή της Θήβας αργότερα θα αποδοθεί ακριβώς στην παραμέληση της ρητορικής από τους πολίτες, λόγω των στρατιωτικών τους υποχρεώσεων, δηλαδή στην αμέληση του κυριότερου καθήκοντός τους. Να επισημάνουμε, επίσης, ότι ένας νόμος του Σόλωνα, που ίσως στις μέρες μας φαίνεται υπερβολικός αλλά αποδίδει με ακρίβεια την αντίληψη της αρχαίας Αθήνας για τη συμμετοχή στα κοινά, στερούσε τα πολιτικά δικαιώματα από εκείνους που σε περιόδους στάσεων δεν έπαιρναν δημοσίως το μέρος της μιας εκ των δύο παρατάξεων, χαρακτηρίζοντάς τους ως «άτιμους», ως απαθείς δηλαδή και αδιάφορους πολίτες.

Η μετάβαση στη δημοκρατία, λοιπόν, σήμαινε μια νέα αρχιτεκτονική αντίληψη που επέβαλε έναν χώρο ανταλλαγής ιδεών στο κέντρο της πόλεως. Γι’ αυτό, άλλωστε, οι θεότητες που κατεξοχήν αντιπροσώπευαν τις αξίες της κοινωνικότητας ήταν από τη μια μεριά η παλαιότερη, προπολιτική Εστία (ωστόσο, άνθρωπος χωρίς σπίτι δεν μπορούσε να συμμετέχει στις υποθέσεις του κόσμου) και από την άλλη ο Ερμής της αγοράς, όπου διεξάγονταν ελεύθερα οι συζητήσεις. Κι ακριβώς η «επινόηση» ενός δημόσιου χώρου προερχόταν από μια βαθειά περιφρόνηση της ιδιωτικότητας (η αξία του ενδόμυχου προσωπικού κόσμου ανακαλύφθηκε αργότερα), η οποία θεωρούνταν ότι υποβίβαζε τον άνθρωπο σε μια ακοινώνητη, ζωώδη και κυρίως ανελεύθερη ύπαρξη. Το ερώτημα, λοιπόν, για τον σύγχρονο άνθρωπο είναι το εξής: υποβάλλει η σύγχρονη πόλη δημοκρατικές αξίες στους κατοίκους της; Προστατεύεται η έννοια του δημόσιου χώρου, υπάρχει ένας κοινός χώρος λήψης των αποφάσεων; Τα ερωτήματα γίνονται δυσάρεστα όταν αρχίσουμε να σκεφτόμαστε τις απαντήσεις.

Κατ’ αρχάς, η σύγχρονη δημοκρατία λειτουργεί έμμεσα και οι πολίτες δεν έχουν άλλη δυνατότητα λόγου πέρα απ’ τις, αδιάφορες σε επίπεδο αποφάσεων, δημοσκοπήσεις και τις εκλογές. Και είναι καταδικασμένοι σε αφωνία γιατί η εξουσία είναι κεντρική και όχι αποκεντρωμένη, το πολίτευμα παρουσιάζεται εγκλωβισμένο στο Κοινοβουλευτικό ανάκτορο-φρούριο και στην γραφειοκρατική δομή των υπουργείων, με αποτέλεσμα το σώμα των πολιτών να αποτελείται από λίγο-πολύ ασύντακτες, παθητικές μάζες (και όχι από πρόσωπα), τις οποίες ενώνει ευκαιριακά το στενά προσωπικό, οικονομικό συμφέρον και όχι μια ιδεαλιστική αντίληψη για το καλό της πατρίδας και της κοινωνίας. Γι’ αυτό και οι αποφάσεις στις εκλογικές αναμετρήσεις των τελευταίων χρόνων λαμβάνονται με βάση τον αντίκτυπο που έχουν οι εκάστοτε πολιτικές στην τσέπη και την καταναλωτική δύναμη του καθενός. Γι’ αυτό και η πόλη παρουσιάζει τέτοια άναρχη δόμηση, χωρίς κάποιο διακριτό ύφος που θα εξέφραζε την πειθάρχηση και τον σεβασμό σε μια μορφή παράδοσης ή ευταξίας̇ γι’ αυτό, αντίστοιχα, μια πολεοδομική παραβίαση όπως αυτή των ημιυπαίθριων χώρων μπορεί ν’ αποτελεί επί μήνες αντικείμενο δημόσιας συζήτησης, επειδή απλούστατα είναι γνωστό πως όλοι σχεδόν την έχουν διαπράξει με την ανοχή, μάλιστα, των αρμόδιων υπηρεσιών. Κι ακόμα, γι’ αυτό οι πλατείες της Αθήνας, όπου τον περισσότερο χρόνο επικρατεί ηλιοφάνεια, δεν σχεδιάζονται με κήπους και πράσινο, αλλά πλακοστρώνονται αδιάφορα. Κι επειδή κυριαρχούν οι παράλληλοι, αυτιστικοί μονόλογοι, γι’ αυτό στις ίδιες πλατείες συνάζονται μόνο οι ξένοι, για τους οποίους η ανάγκη και η ανάμνηση της κοινότητας υπάρχουν σε μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι σ’ εμάς. Αντίστοιχα, η πλατεία Συντάγματος, που αποτελεί συμβολικά το «θεσμικό» κέντρο της χώρας, παραχωρείται χωρίς δεύτερη σκέψη (με ακριβό αντίτιμο, βέβαια) για την προβολή διαφόρων εταιρειών, γεγονός που αποδεικνύει ότι στην χώρα μας το ιδιωτικό συμφέρον κατεξουσιάζει το δημόσιο. Γιατί στις πόλεις μας, όπου τα αυτοκίνητα έχουν προτεραιότητα έναντι των πεζών, όπου τα πεζοδρόμια είναι ανύπαρκτα και οι πλατείες το βράδυ μεταβάλλονται σε κέντρα διακίνησης ναρκωτικών, ο μοναδικός δημόσιος χώρος όπου συναντιόμαστε όλοι είναι η τηλεόραση κι η μοναδική δυνατότητα παρέμβασης το τηλεκοντρόλ.

Πολιτική χωρίς πόλη, πολιτική ου-τοπική δεν μπορεί να υπάρξει. Κι η πόλη αποτελεί πρόκληση για όλους μας φτάνει να επιδιώκουμε την παρέμβαση. Άλλωστε, αν δεχτούμε την ετυμολογική της προέλευση από το πέλειν (είναι εν τω γίγνεσθαι), αυτό σημαίνει ότι καταστατικά της αναγνωρίζουμε τη δυνατότητα της αλλαγής και της μεταμόρφωσης. Κι η μεταμόρφωση είναι θέμα εξίσου πολεοδομικό-αρχιτεκτονικό όσο και θέμα δικής μας συμπεριφοράς. Κι αυτή μπορούμε να την αλλάξουμε.

Read Full Post »

παπαθεμελής

Δήλωση του προέδρου της Δημοκρατικής Αναγέννησης κ. Στέλιου Παπαθεμελή, αμέσως μετά την άσκηση του εκλογικού του δικαιώματος:

«Η Δημοκρατική Αναγέννηση εισέφερε όλες αυτές τις μέρες μια αύρα ελπίδας, αξιοπρέπειας και εθνικής αποφασιστικότητας.

Παλέψαμε με πείσμα να φθάσουμε αυτό το αφυπνιστικό μήνυμα στους πολίτες, με τεράστιες δυσκολίες τις οποίες δημιούργησε η γνωστή απαράδεκτη απόφαση της Διακομματικής Επιτροπής, που επέβαλε τον σχεδόν ολοκληρωτικό αποκλεισμό μας από τα κεντρικά ΜΜΕ.

Αγώνες όπως οι δικοί μας, δεν συναρτώνται με τα εκλογικά αποτελέσματα: Συνεχίζονται.

Ο αγώνας συνεχίζεται».

Read Full Post »

MIXALIS2

δήλωση του ΜΙΧΑΛΗ ΧΑΡΑΛΑΜΠΙΔΗ

Ο Κ. Καραμανλής οφείλει να πει στον Ελληνικό λαό εάν στην Ελλάδα του 21ου αιώνα έχουμε ανάδειξη κυβερνήσεων ή παράδοση της κυβέρνησης και εξωθεσμικά διαπραγματευμένη επετηρίδα πρωθυπουργών.

Προϋπόθεση για την λειτουργία της Δημοκρατίας και ειδικά της καθολικής ψηφοφορίας είναι η εγγύηση των δικαιώματος των πολιτών να γνωρίζουν. Αυτό το δικαίωμα στερούνται οι Έλληνες πολίτες. Δεν γνωρίζουν.

Είχαμε μια μεθοδευμένη συστηματικά αντιδημοκρατική επιβολή και όχι δημοκρατική εκλογή. Επεβλήθηκαν οι εξωθεσμικές κινήσεις με όργανα την τηλεκρατία, την γκαλοποκρατία, την ελεγχόμενη δημοσιογραφία. Μικρό παράδειγμα η συνέντευξη του αργηγού του ΚΚΚΑΣΟΡ Γ. Παπανδρέου στην έκθεση Θεσσαλονίκης. Επέστρεψε ότι πιο παλιό, ένοχο για το παρελθόν και το παρακμιακό παρόν της χώρας συντηρήθηκε αντιδημοκρατικά στην δημόσια ζωή. Πρόκειται για μεθοδεύσεις που προσβάλουν την Ελλάδα και τους Έλληνες και συνιστούν την Ελληνική σύγχρονη ανωμαλία. Μια κοινωνία συντηρούμενης σύγχυσης είναι μια εύκολα χειραγωγήσΙμη κοινωνία.

Οι χειραγωγημένες κοινωνίες στερούνται την κινητήρια δύναμη της αυτοπεποίθησης.

Γιατί η αυτοπεποίθηση προϋποθέτει την αυτοεκτίμηση η οποία απουσιάζει.

«Το Μηδέν εις το Πηλήκιον» δεν είναι εφόδιο για το μέλλον.

Polis-agora.blogspot.com Ιστολόγιο Μιχάλη Χαραλαμπίδη

Read Full Post »